Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD merkezli Newsweek dergisinin sorularını yanıtladı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, ABD-İran gerilimi, Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Suriye, Rusya-Ukrayna Savaşı, NATO ve “Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, Türkiye’nin dış politika yaklaşımına dair mesajlar verdi.
ABD-İran Gerilimi ve Mekke Anlaşması
BM Genel Kurulu’ndaki önceliklerinin çatışmaların daha geniş coğrafyalara yayılmasını önlemek ve diplomatik kanalları açık tutmak olduğunu belirten Erdoğan, Türkiye’nin farklı taraflarla iletişim kurabilmesinin önemli bir imkân olduğunu söyledi.
ABD ile İran arasındaki gerilime ilişkin değerlendirmesinde ABD’nin NATO müttefiki, İran’ın ise Türkiye’nin komşusu olduğunu belirten Erdoğan, Cumhurbaşkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede diplomasi kanallarının mümkün olduğunca kullanılması gerektiğini ifade etti. Erdoğan, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin enerji arzı ve küresel ticaret açısından önem taşıdığını da dile getirdi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması hakkında da konuşan Erdoğan, anlaşmanın İran, İsrail veya herhangi bir üçüncü ülkeye karşı kurulmuş bir ittifak olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan, anlaşmanın üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını öngördüğünü belirterek verilecek desteğin saldırının niteliğine ve ihtiyaçlara göre şekillenebileceğini kaydetti. İstihbarat, lojistik ve mühimmat desteğinin yanı sıra tehdidin boyutuna göre daha ileri askeri desteğin de gündeme gelebileceğini ifade etti.
Suriye, İsrail ve “Terörsüz Türkiye” Mesajı
Suriye’deki gelişmelere ilişkin Erdoğan, ülkenin egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve milli birliğinin korunması gerektiğini söyledi. İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının ülkenin egemenliğine zarar verdiğini savunan Erdoğan, Suriye’nin istikrarının bölgenin genel güvenliği açısından önem taşıdığını ifade etti.
“Terörsüz Türkiye” hedefinin stratejik bir amaç olduğunu belirten Erdoğan, PKK’nın fesih ve silah bırakma yönünde aldığı kararların önemli bir aşama olduğunu, ancak bu kararların sahada uygulanmasının esas olduğunu söyledi. Erdoğan, örgütün bütün unsurlarıyla silah bırakması ve illegal yapının tasfiye edilmesi gerektiğini belirtti.
Suriye’deki silahlı unsurların merkezi devlet yapısı altında bütünleşmesi gerektiğini dile getiren Erdoğan, Kürtler dahil tüm Suriye halkının eşit vatandaşlık temelinde daha güvenli ve özgür bir düzene kavuşmasını desteklediklerini söyledi.
Kürtlerle ilgili değerlendirmesinde ise Erdoğan, “Kürtler, bizim kardeşlerimiz. Bin yıldır beraber, iç içe yaşıyoruz” ifadelerini kullandı. Türkiye açısından temel ölçünün etnik kimlik değil, terör, şiddet ve milli güvenliğe yönelik tehditler olduğunu belirtti.
NATO, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Türkiye’nin Dış Politikası
Türkiye’nin NATO içindeki konumuna da değinen Erdoğan, olası askeri çatışma senaryolarının sonuçlarını tartışmak yerine çatışmayı önleyecek diplomasiye odaklanılması gerektiğini söyledi.
Rusya-Ukrayna Savaşı konusunda ise Türkiye’nin her iki tarafla doğrudan temas kurabildiğini belirten Erdoğan, İstanbul görüşmeleri, Karadeniz Tahıl Girişimi ve esir takaslarını bu temasların sonuçları arasında gösterdi.
Karadeniz’de ticari deniz taşımacılığının, ticaret yollarının ve enerji altyapısının güvenliğinin korunması gerektiğini belirten Erdoğan, savaşın uzamasının insani, ekonomik ve siyasi maliyetleri artırdığını ifade etti.
Türkiye’nin dış politikasında Doğu-Batı ayrımı üzerinden bir tercih dayatmasını doğru bulmadıklarını söyleyen Erdoğan, NATO’daki konumun yanı sıra Türk Devletleri Teşkilatı, İslam İş Birliği Teşkilatı, Şanghay İşbirliği Örgütü, G20 ve D-8 gibi platformlarla ilişkilerin sürdürüldüğünü belirtti. ASEAN ile ilişkilerin “Diyalog Ortaklığı” seviyesine yükseltilmesini de bu kapsamda değerlendirdi.
Çin ile ticaret, yatırım ve bağlantısallığın geliştirilmesini istediklerini belirten Erdoğan, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridor, TRIPP ve Kalkınma Yolu Projesi gibi ulaştırma ve ticaret bağlantılarının önemine dikkat çekti.
Erdoğan, Türkiye’nin milli menfaatlerini, bölgesel istikrarı ve küresel barışı birlikte gözeten çok yönlü bir dış politika yürüttüğünü belirterek, farklı güç merkezleriyle ilişkilerin sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
