Yaklaşık 2,5 milyon üniversite adayı sınav sonuçlarını beklerken, tercih döneminin en önemli gündemlerinden biri de eğitim maliyetleri oldu. Artan yaşam giderleri, barınma krizi ve yükselen kira fiyatları nedeniyle üniversite eğitimi birçok aile için ciddi bir ekonomik yük haline geldi.
2026-2027 akademik yılı öncesinde yapılan hesaplamalara göre, büyük şehirlerde üniversite okuyan bir öğrencinin aylık temel yaşam maliyeti 30 bin lirayı aşarken, yıllık eğitim giderleri yüz binlerce liraya ulaşıyor.
En Büyük Gider Kalemi Barınma
Üniversite öğrencilerinin bütçesinde en büyük payı yine barınma harcamaları oluşturuyor. Özellikle KYK yurtlarına yerleşemeyen ya da özel yurt tercih eden öğrenciler yüksek ücretlerle karşı karşıya kalıyor.
Özel öğrenci yurtlarında üç kişilik odaların yıllık ücretleri İstanbul'da 180 bin ila 390 bin lira arasında değişirken, Ankara'da 150 bin ila 350 bin lira, Eskişehir'de ise 110 bin liradan başlayan fiyatlarla öğrencilerin karşısına çıkıyor.
Birçok yurtta ücretlere KDV ve depozito dahil değil. Ayrıca çoğu işletme en fazla 10 aya kadar taksit imkanı sunuyor.
Kira Fiyatları Öğrencileri Zorluyor
Kiralık ev seçeneğinde de tablo farklı değil. Uzmanların eylül ayına ilişkin tahminlerine göre Türkiye genelinde 1+1 dairelerin ortalama kira bedeli 22 bin liraya, 2+1 dairelerin ortalaması ise 26 bin 397 liraya ulaşacak.
Büyük şehirlerde ise rakamlar daha yüksek seviyelerde seyrediyor:
-
İstanbul: 38-40 bin TL
-
Ankara: 30-32 bin TL
-
Eskişehir: 17-20 bin TL
Ev paylaşımı yapan iki öğrencinin yalnızca doğalgaz, elektrik, su ve internet faturaları için kişi başına aylık yaklaşık 1.300 lira ödeme yapması gerekiyor.
Beslenme ve Ulaşım Giderleri Artıyor
Uzmanlara göre bir öğrencinin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için aylık gıda harcaması 10 bin liranın üzerine çıkmış durumda.
Şehir içi ulaşım giderleri ise yaşanılan kente göre değişmekle birlikte aylık 450 ila 600 lira arasında seyrediyor.
Bu temel harcamalar eklendiğinde öğrencilerin aylık yaşam maliyetleri 30 bin lira seviyesine yaklaşıyor, hatta bazı şehirlerde bu rakamın üzerine çıkıyor.
Ders Kitapları da Cep Yakıyor
Üniversite eğitiminin görünmeyen maliyetlerinden biri de ders materyalleri.
Hukuk, mühendislik, işletme ve iktisat gibi bölümlerde yalnızca temel ders kitaplarının sıfır fiyatları toplamda 13 bin liraya kadar ulaşabiliyor.
İkinci el kitap setleri bile bölüm ve sınıfa göre 4 bin ila 8 bin lira arasında değişen fiyatlarla satılıyor.
Sosyal Hayat Lüks Haline Geldi
Öğrencilerin yalnızca eğitim ve barınma değil, sosyal yaşam giderleri de bütçeleri zorluyor.
Dijital yayın platformları, kitap alışverişleri ve temel kültürel faaliyetler için aylık yaklaşık bin liralık ek bütçe gerekiyor. Haftada bir kez gerçekleştirilen sosyal aktivitelerin maliyeti ise aylık ortalama 2 bin 500 lirayı buluyor.
"Üniversite Okumak Ayrıcalığa Dönüşüyor"
Öğrenci Veli Derneği Bolu Şube Başkanı ve rehber öğretmen Zehra Kulalı Gezici, ekonomik şartların öğrencilerin gelecek planlarını doğrudan etkilediğini belirterek, birçok öğrencinin artık bölüm tercihinden önce geçimini nasıl sağlayacağını düşündüğünü söyledi.
Gezici, ailelerin de geçmiş yıllardaki gibi çocuklarına "Sen oku, gerisini düşünme" diyemediğini ifade ederek, ekonomik koşulların eğitim tercihlerini belirleyen temel faktörlerden biri haline geldiğini vurguladı.
Öğrenciler Üniversiteden Önce İş İmkanlarına Bakıyor
Arayüz Kampanyası Direktörü Nevzat Taşçı da gençlerin artık üniversiteleri akademik başarılarıyla değil, aynı zamanda şehirlerdeki çalışma imkanlarıyla değerlendirdiğini belirtti.
Taşçı, bazı öğrencilerin hayallerindeki üniversiteleri kazansalar bile yurt ve barınma sorunları nedeniyle tercih etmekten vazgeçtiğini ifade ederek, bunun hem öğrenciler hem de üniversiteler açısından önemli bir kayıp olduğunu söyledi.
KYK Desteği Yetersiz Kalıyor
2026 yılında yüzde 33 artırılarak 4 bin liraya yükseltilen KYK bursu ve öğrenim kredisi ise öğrencilerin artan maliyetleri karşısında yetersiz bulunuyor.
Uzmanlar, mevcut ekonomik koşullarda üniversite eğitiminin giderek daha maliyetli hale geldiğini ve özellikle şehir dışında eğitim görmek isteyen öğrenciler için barınma ile yaşam giderlerinin tercih sürecinde belirleyici unsur olduğunu ifade ediyor. Üniversite adayları ise sınav sonuçlarının yanı sıra artık eğitimlerini nasıl finanse edeceklerinin hesabını yapıyor.
