Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması Örgütü Başkanı Robert Floyd, nükleer testlerin yeniden başlaması durumunda küresel ölçekte tehlikeli bir sürecin tetiklenebileceği uyarısında bulundu.
Birleşmiş Milletler’de konuşan Floyd, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ya da başka bir ülkenin nükleer testlere yeniden başlamasının, diğer ülkeleri de aynı adımı atmaya yöneltebileceğini söyledi. Floyd, “Bu, başlamasını istemediğimiz bir sarmal. Çünkü başladıktan sonra durdurulamayabilir” ifadelerini kullandı.
Son dönemde ABD ve Rusya’dan gelen açıklamaların uluslararası endişeleri artırdığına dikkat çekilirken, bu iki ülkenin dünyanın en büyük nükleer silah stoklarına sahip olduğu biliniyor.
Son 30 yılda testlerde büyük düşüş
Floyd, Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması’nın imzaya açıldığı yaklaşık 30 yıl önce dünya genelinde 2 binden fazla nükleer test yapıldığını hatırlattı. Günümüzde ise bu sayı, Kuzey Kore tarafından gerçekleştirilen altı test de dahil olmak üzere bir düzinenin altına kadar geriledi.
1996 yılında kabul edilen anlaşma, gerekli olan 44 ülkenin tamamı tarafından onaylanmadığı için hâlâ yürürlüğe girmiş değil. Çin, İran, Mısır ve İsrail anlaşmayı imzalamış olsa da henüz onaylamadı. Hindistan, Pakistan ve Kuzey Kore ise anlaşmaya taraf değil. Rusya ise 2023 yılında onayını geri çekmişti.
“Ortak adım atılmalı”
Floyd, özellikle ABD, Çin ve Rusya’nın anlaşmayı birlikte onaylamasının küresel güvenlik açısından önemli bir mesaj vereceğini belirtti.
Öte yandan, ABD tarafı son yıllarda Çin ve Rusya’nın nükleer faaliyetlerine ilişkin endişelerini dile getirirken, Donald Trump döneminde de nükleer testlerin yeniden başlatılabileceğine yönelik açıklamalar yapılmıştı.
Rusya cephesinde ise Sergei Ryabkov, Moskova’nın yalnızca ABD’nin testlere yeniden başlaması halinde benzer bir adım atacağını ifade etti.
Floyd ayrıca, anlaşma kapsamında kurulan uluslararası izleme sisteminin dünyanın herhangi bir yerinde gerçekleştirilecek nükleer patlamayı tespit edebilecek kapasitede olduğunu vurgulayarak, “Bir ülke nükleer silah geliştirmek istiyorsa bunu test etmek zorunda. Ve bunu yaptığında herkes tarafından bilinecektir” dedi.
