Eski ABD Savunma Bakanı ve CIA Direktörü Leon Panetta, ABD ile İran arasındaki savaşın kısa sürede sona ermesinin düşük ihtimal olduğunu söyledi. Panetta, mevcut çıkmazın devam etmesi halinde çatışmaların en az altı ay daha sürebileceği uyarısında bulundu.
Panetta, The Guardian’a verdiği röportajda Washington ile Tahran arasında savaşı sona erdirecek seçeneklerin giderek daraldığını savundu. Eski bakan, çatışmanın Irak ve Afganistan savaşlarına benzer şekilde uzun süre devam eden, ancak net bir siyasi sonuç üretmeyen yeni bir Ortadoğu savaşına dönüşebileceğini belirtti.
Panetta: Savaşın Yakın Zamanda Bitmesi Zor
Panetta’ya göre ABD ile İran arasında kapsamlı bir müzakere zemini henüz oluşmuş değil. Tarafların mevcut pozisyonlarından geri adım atmaya yanaşmaması, karşılıklı saldırıların ise çıkmazı daha da derinleştirmesi savaşın sona erdirilmesini zorlaştırıyor.
Eski Savunma Bakanı, mevcut koşulların değişmemesi halinde önümüzdeki altı ay içinde kalıcı bir çözüm bulunmasının düşük ihtimal olduğunu ifade etti.
Panetta’nın değerlendirmeleri, savaşın altıncı ayına girilirken çatışmanın geleceğine ilişkin Washington’daki tartışmaların da yeniden alevlendiği bir dönemde geldi. Son günlerde ABD ve İran arasında karşılıklı saldırıların yeniden yoğunlaşması, çatışmaların daha geniş bir bölgesel krize dönüşebileceği endişelerini artırdı.
Trump’ın Önünde Üç Farklı Yol Bulunuyor
Panetta, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran konusunda üç temel seçenekle karşı karşıya olduğunu söyledi.
İlk seçenek, Washington’ın savaştan çekilmesi. Ancak Panetta, bunun Trump açısından savaşın hedeflerine ulaşamadığını kabul etmek anlamına gelebileceğini ve bu nedenle siyasi açıdan tercih edilmesinin zor olduğunu değerlendirdi.
İkinci seçenek, mevcut çıkmazın devam ettirilmesi. Bu senaryoda ABD ve İran arasındaki saldırıların sürmesi, ancak tarafların daha büyük çaplı bir savaştan kaçınmaya çalışması bekleniyor. Panetta, bu yolun çatışmayı uzun yıllara yayabilecek yeni bir Ortadoğu savaşına dönüştürme riski taşıdığı görüşünde.
Üçüncü seçenek ise Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol meselesinin çözülmesi. Panetta, İran’ın stratejik su yolunu kapatma veya ticari geçişleri aksatma kapasitesinin Tahran açısından önemli bir koz olduğunu belirterek Washington’ın önceliklerinden birinin boğazın güvenli biçimde açık tutulması olması gerektiğini söyledi.
Hürmüz Boğazı, savaşın ekonomik boyutunda da merkezi önem taşıyor. Bölgede ticari deniz trafiğinin savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kalması, enerji piyasaları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.
Pentagon’daki Gerilim İçin de Uyardı
Panetta, savaşın yalnızca cephede değil, Pentagon içerisindeki yönetim ve komuta yapısında da ciddi sorunlar oluşturabileceğini savundu.
ABD Kara Kuvvetleri Bakanı Dan Driscoll’ın görevinden ayrılmasını değerlendiren Panetta, üst düzey askeri yönetimde yaşanan tartışmaların Washington’ın savaş yönetimine ilişkin soru işaretlerini artırdığını söyledi.
Driscoll’ın ayrılığı, Pentagon’da üst düzey görevlerde yaşanan değişimlerin ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ile bazı askeri yöneticiler arasındaki gerilimlerin gündeme gelmesine neden olmuştu. Demokratlar, yaşanan gelişmelerin ABD ordusunun üst komuta kademesinde zayıflama yarattığı eleştirisinde bulunmuştu.
Panetta’ya göre bu tür görüntüler yalnızca ABD kamuoyu açısından değil, Çin, Rusya ve Kuzey Kore gibi Washington’ın rakipleri açısından da yakından izleniyor. Eski bakan, ABD’nin askeri gücünü etkili biçimde kullanma kapasitesine yönelik bir zayıflık algısının rakip ülkeleri cesaretlendirebileceği uyarısında bulundu.
USS Abraham Lincoln Örneğini Verdi
Panetta, uzun süreli askeri görevlerin ABD askerleri üzerindeki etkisine de dikkat çekti. Eski Savunma Bakanı, USS Abraham Lincoln uçak gemisinin uzun süren görevini örnek göstererek personelin süresiz biçimde savaş bölgesinde tutulmasının sürdürülebilir olmadığını söyledi.
Panetta, Pentagon’un savaşın yalnızca askeri hedeflerine değil, görev yapan askerlerin fiziksel ve psikolojik durumlarına da daha fazla odaklanması gerektiğini vurguladı.
ABD’nin bölgedeki askeri varlığını uzun süre korumaya yönelik planları da bu tartışmayı büyütüyor. ABD güçlerinin Ortadoğu’daki konuşlandırılmasının 2027’ye kadar uzatıldığına ilişkin haberler, savaşın kısa sürede sona ermesinin Washington açısından da garanti olmadığını ortaya koyuyor.
Panetta’dan Trump’a Güvenilirlik Eleştirisi
Panetta, Trump’ın savaşın sona ermesine ilişkin daha önce yaptığı açıklamaları da eleştirdi. ABD Başkanı’nın zaman zaman anlaşmanın veya çatışmaların sona ermesinin yakın olduğu yönünde mesajlar vermesine rağmen savaşın uzamasının Washington’ın güvenilirliği açısından sorun oluşturabileceğini savundu.
Eski Savunma Bakanı, ABD yönetiminin askeri operasyonların hedeflerini ve savaşın nasıl sona erdirileceğini daha açık biçimde ortaya koyması gerektiğini belirtti.
Altı ayı geride bırakan savaşta diplomatik çıkış arayışları devam ederken, tarafların Hürmüz Boğazı, yaptırımlar, ekonomik baskı ve İran’ın nükleer programı gibi başlıklarda farklı pozisyonlarını koruması çözüm ihtimalini zorlaştırıyor. Bu nedenle Panetta’nın “en az altı ay daha” sürebileceği yönündeki değerlendirmesi, çatışmanın önündeki belirsizliğin boyutunu bir kez daha gündeme taşıdı.
