Bilim insanları, yaşamın kökenine ilişkin önemli ipuçları sunabilecek tarihi bir keşfe imza attı. İspanya Ulusal Araştırma Konseyi (CSIC) bünyesindeki Astrobiyoloji Merkezi araştırmacıları, Samanyolu Galaksisi'nin merkezine yakın bir moleküler bulutta ilk kez karmaşık bir şeker molekülü tespit etti.
Nature Astronomy dergisinde yayımlanan araştırma, yaşamın temel yapı taşlarını oluşturan organik moleküllerin yıldızlar ve gezegenler oluşmadan çok önce uzay ortamında meydana gelebileceğini ortaya koydu.
Samanyolu'nun Merkezine Yakın Bulutta Bulundu
Araştırmacılar, Madrid'deki Yebes Gözlemevi ile Sierra Nevada'da bulunan Milimetre Radyo Astronomi Enstitüsü'ne (IRAM) ait gelişmiş radyo teleskoplarını kullanarak Samanyolu'nun merkezine yakın konumdaki G+0.693−0.027 adlı dev gaz ve toz bulutunu inceledi.
Uzaydan gelen radyo sinyallerini laboratuvarda elde edilen moleküler tayf verileriyle karşılaştıran ekip, dört karbon atomundan oluşan eritrüloz (erythrulose) adlı şeker molekülünün izlerini tespit etti.
Bilim insanları, bugüne kadar yıldızlararası uzayda 340'tan fazla farklı molekül belirlemiş olsa da, ilk kez bu seviyede karmaşık bir şeker yapısının doğrudan uzay ortamında saptandığını belirtiyor.
Yaşamın Temelleri Uzayda Atılmış Olabilir
Araştırmanın başyazarı Dr. Izaskun Jiménez-Serra, elde edilen bulguların astrokimya alanındaki birçok yerleşik görüşü değiştirebileceğini söyledi.
Araştırmaya göre kompleks organik moleküller, gezegenlerin oluşmasını beklemeden yıldızlararası ortamda bulunan buz kaplı toz tanecikleri üzerinde doğal süreçlerle sentezlenebiliyor.
Bu sonuç, "Yaşamın ilk kimyasal yapı taşları Dünya'da mı oluştu, yoksa uzaydan mı geldi?" sorusuna yeni bir bakış açısı kazandırıyor.
Kozmik Tohumlama Teorisi Güçleniyor
Imperial College London'dan Prof. Mark Sephton da daha önce meteoritlerde riboz ve glikoz gibi şekerlerin tespit edildiğini hatırlatarak, aynı tür moleküllerin yıldızlararası uzayda doğrudan gözlemlenmesinin kozmik tohumlama (Panspermia) teorisini desteklediğini ifade etti.
Bilim insanları, yaklaşık 4 milyar yıl önce yaşandığı düşünülen Geç Ağır Bombardıman Dönemi sırasında asteroitler ve kuyruklu yıldızlarla Dünya'ya çok büyük miktarda organik molekül taşınmış olabileceğini değerlendiriyor.
Bu organik bileşiklerin, yaşamın ortaya çıkmasını sağlayan kimyasal süreçlerin başlamasında kritik rol oynamış olabileceği belirtiliyor.
Kozmetikten Yaşamın Kökenine Uzanan Molekül
Keşfedilen eritrüloz molekülü günümüzde ahududu başta olmak üzere bazı meyvelerde doğal olarak bulunuyor.
Ayrıca kozmetik sektöründe ciltte bronzlaşma etkisi oluşturan ürünlerde de kullanılan eritrülozun bilimsel önemi bunun çok ötesine geçiyor.
Daha Karmaşık Moleküllerin Keşfi Yakın Olabilir
Araştırmanın ortak yazarlarından moleküler evrim uzmanı Carlos Briones, bu keşfin yalnızca başlangıç olduğunu vurguladı.
Briones'e göre dört karbonlu eritrülozun uzayda tespit edilmesi, DNA ve RNA'nın temelini oluşturan beş karbonlu riboz gibi daha karmaşık şekerlerin ve yaşam için gerekli diğer organik bileşiklerin de yıldızlararası uzayda bulunabileceğine işaret ediyor.
Bilim insanları, yeni keşfin yalnızca Samanyolu'nda değil, galaksinin farklı bölgelerinde de yaşamın kimyasal yapı taşlarının yaygın olabileceğini gösterdiğini belirtiyor. Bu gelişme, evrende yaşamın oluşumuna ilişkin araştırmalarda yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek önemli bir bilimsel adım olarak değerlendiriliyor.
