Göz çevresinde oluşan küçük sarı kabartılar yalnızca kozmetik bir sorun olmayabilir. Stanford Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, “ksantelazma” olarak bilinen göz kapağındaki sarı lekelerin kalp krizi, inme ve geçici iskemik atak riskiyle güçlü biçimde ilişkili olabileceğini ortaya koydu.
Göz kapağındaki sarı lekeler neden önemli?
Kalp krizi ve inmenin en önemli nedenleri arasında yer alan ateroskleroz, damar duvarlarında yağ ve kolesterolden oluşan plakların zaman içerisinde birikmesiyle ortaya çıkıyor. Hastalık uzun süre herhangi bir belirti vermeden ilerleyebiliyor.
Bilim insanları ise bu sessiz sürecin dışarıdan fark edilebilen işaretlerini araştırıyor. Bu kapsamda göz kapakları çevresinde ortaya çıkan sarı renkli kabartılar dikkat çekiyor.
Tıp literatüründe ksantelazma olarak adlandırılan bu oluşumlar, bağışıklık hücrelerinin kolesterol ve yağlarla dolması sonucunda meydana geliyor.
Yaklaşık 18 bin hasta 10 yıl boyunca takip edildi
Atherosclerosis dergisinde yayımlanan araştırma, Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacılarından Negin Yavari liderliğinde gerçekleştirildi.
Çalışmada ksantelazma tanısı bulunan 17 bin 925 hasta, aynı sayıda sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Katılımcıların sağlık verileri 10 yıl boyunca takip edildi.
Araştırmanın sonuçları, göz kapağında sarı leke bulunan kişilerde kalp-damar hastalıkları açısından dikkat çekici bir risk artışı olduğunu ortaya koydu.
Kalp krizi ve inme riski yaklaşık 3 kat arttı
Verilere göre ksantelazması bulunan kişilerde ilk yıl içerisinde kalp krizi görülme oranı kontrol grubuna kıyasla yaklaşık üç kat daha yüksek çıktı.
Kalp krizi oranı ksantelazma grubunda yüzde 1, kontrol grubunda ise yüzde 0,35 olarak belirlendi.
İnme açısından da benzer bir tablo ortaya çıktı. Ksantelazma bulunan kişilerde ilk yıl içerisindeki inme oranı yüzde 0,95, kontrol grubunda ise yüzde 0,30 oldu.
Geçici iskemik atak, yani halk arasında “mini inme” olarak bilinen durum açısından da riskin üç kattan fazla yükseldiği görüldü. Oranlar ksantelazma grubunda yüzde 0,60, kontrol grubunda ise yüzde 0,19 olarak kaydedildi.
Risk 5 ve 10 yıllık takipte de devam etti
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, risk farkının yalnızca kısa vadeyle sınırlı kalmaması oldu.
Beş ve 10 yıllık takiplerde de ksantelazması bulunan kişilerde kardiyovasküler olayların daha yüksek oranda görüldüğü belirlendi.
Araştırmacıların özellikle üzerinde durduğu noktalardan biri ise kandaki kolesterol seviyeleri oldu.
Kolesterolü normal olanlarda da risk yüksek çıktı
Ksantelazma görülen bazı hastaların kanındaki kolesterol seviyeleri normal olmasına rağmen kalp-damar olaylarının görülme oranlarının yüksek seyretmesi, araştırmanın önemli bulguları arasında yer aldı.
Uzmanlar bu durumun yalnızca kandaki kolesterol miktarıyla açıklanamayabileceğini belirtiyor. Ksantelazmanın, vücuttaki sistemik damar sertliği süreçleri ve hücresel düzeydeki yağ birikimiyle ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.
Sarı lekeler kalp krizinin doğrudan nedeni değil
Araştırmacılar önemli bir ayrım yapılması gerektiğine dikkat çekiyor: Ksantelazma kendi başına kalp krizine neden olan bir hastalık olarak değerlendirilmemeli.
Ancak göz kapağındaki bu belirgin oluşumların hekimler tarafından kolaylıkla fark edilebilmesi, kalp-damar risklerinin daha erken araştırılması açısından önemli bir fırsat sunabilir.
Özellikle hastaların göz çevresindeki lekeler nedeniyle dermatoloji uzmanlarına başvurması, altta yatan ve henüz teşhis edilmemiş kardiyovasküler risk faktörlerinin ortaya çıkarılması için bir fırsata dönüşebilir.
Göz çevresindeki değişiklikler dikkate alınmalı
Uzmanlar, göz kapağında ksantelazma benzeri sarı kabartılar fark edilen kişilerin yalnızca kozmetik açıdan değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Tansiyon, kolesterol, kan şekeri, sigara kullanımı ve diğer kalp-damar risk faktörlerinin hekim tarafından değerlendirilmesi, olası risklerin erken dönemde belirlenmesine yardımcı olabilir.
Araştırmanın ortaya koyduğu tablo, vücudun bazı bölgelerinde görülen küçük fiziksel değişikliklerin daha geniş sağlık sorunları hakkında önemli ipuçları taşıyabileceğini gösteriyor.
Etiketler: kalp krizi, inme, göz kapağında sarı leke, ksantelazma, kolesterol, ateroskleroz, kalp sağlığı, kardiyovasküler hastalık, Stanford Üniversitesi, sağlık haberleri, damar sertliği
